Park Cytadela zajmuje rozległy obszar na północ od centrum Poznania. Powstał na miejscu dawnych umocnień fortecznych Fortu Winiary i łączy wartą obejrzenia zabudowę militarną z nekropoliami, muzeami, rzeźbami i rozległymi terenami zielonymi.
Jak powstała Cytadela?
Stoki forteczne miasto przejęło od wojska w 1925 roku; wówczas były zaniedbane i przeznaczono środki na ich uporządkowanie. Na obszarze fortecznym zorganizowano park w latach 1963–1970. Początkowo nosił nazwę Park–Pomnik Braterstwa Broni i Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, a w 1992 roku zmieniono ją na Park Cytadela.
Od strony centrum prowadzą monumentalne schody będące przedłużeniem alei Niepodległości. Na szczycie schodów stoi Pomnik Bohaterów o wysokości 23 metrów, odsłonięty 23 lutego 1946 roku; przed 1989 r. zdobiła go czerwona gwiazda, która została usunięta.
Co zobaczyć na Cytadeli?
Na terenie parku znajduje się wiele obiektów i miejsc upamiętniających. Wyróżniają się: Pomnik Bohaterów, amfiteatr, rozarium oraz Dzwon Pokoju i Przyjaźni Między Narodami. W przestrzeni parku stoją rzeźby, m.in. instalacja 112 rzeźb "Nierozpoznani" Magdaleny Abakanowicz, wykonana z okazji 750-lecia lokacji Poznania, a także prace Michała Gąsienicy Szostaka, Jerzego Sobocińskiego i innych twórców.
Trzy główne alejki parkowe mają nazwy upamiętniające historyczne postaci i wydarzenia: aleja gen. Stanisława Sosabowskiego, aleja Cytadelowców oraz aleja 15 Pułku Ułanów Poznańskich. Niektóre nazwy zmieniały się w ostatnich latach.
Cmentarze — jakie nekropolie są w parku?
Park obejmuje kilka cmentarzy historycznych: Cmentarz parafii św. Wojciecha, Cmentarz Garnizonowy, wojenny Cmentarz Bohaterów Radzieckich, Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej, Cmentarz Bohaterów Polskich oraz relikty dawnego cmentarza starogarnizonowego i kwatera prawosławna. Cmentarz Garnizonowy liczy ponad 1 500 grobów i mieści mogiły żołnierzy z różnych konfliktów, w tym powstańców styczniowych i uczestników walk z lat 1918–1920.
Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej obejmuje m.in. 48 uczestników tzw. Wielkiej Ucieczki, w tym Polaków. Na Cmentarzu Bohaterów Polskich spoczywają ofiary terroru hitlerowskiego i sowieckiego oraz mieszkańcy zwani Cytadelowcami. Na terenie nekropolii znajdują się też zbiorowe mogiły jeńców rosyjskich i francuskich.
Muzea i obiekty forteczne?
W zachowanych budynkach fortecznych mieszczą się dwa oddziały Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości: Muzeum Uzbrojenia oraz Muzeum Armii Poznań. W parku zachowały się elementy fortyfikacji warte obejrzenia, między innymi Rawelin I, Reduta I, Brama Północna (Polna), Bastion II oraz estakady Małej i Wielkiej Śluzy.
Jaką przyrodę ma Park Cytadela?
Na Cytadeli zinwentaryzowano około 170 taksonów roślin drzewiastych. W parku rośnie około 380 gatunków roślin naczyniowych w 44 zespołach roślinnych; trzynaście z tych zespołów objęto ochroną ścisłą. Wśród drzew występują m.in. dąb szypułkowy, klon zwyczajny, jesion wyniosły i kasztanowiec. Na terenie parku znajdują się dwa pomniki przyrody: Dąb im. gen. Wasilija Czujkowa oraz Dąb Cytadelowców Poznańskich.
Fauna Cytadeli obejmuje 20 gatunków ssaków, w tym 16 chronionych; notuje się tu lisy, tchórze, łasice, wiewiórki, jeże, kret oraz sarny i borsuki z terenów nadwarciańskich. Park jest ważnym zimowiskiem nietoperzy — stwierdzono tu 12 gatunków. Ptaki reprezentuje około 50 gatunków, w tym dzięcioły, drozdy, rudzik oraz gatunki licznie gromadzące się zimą. Występują tu także płazy i gady oraz bogata fauna bezkręgowców — stwierdzono np. 501 gatunków chrząszczy i liczne rzadkie stanowiska owadów. Badania wykazały ponadto bogatą florę nekropolii i unikatowe zespoły roślinne.
Gastronomia i wydarzenia?
Na terenie parku działają lokale gastronomiczne wymienione jako Country Bar "Piknik", Restauracja Pizzeria "Umberto" oraz Restauracja "Tarasy Cytadeli". Od 1998 roku na Cytadeli odbywa się widowisko pasyjne, opisywane jako największe na świecie, a w 2009 roku w parku zagrał zespół Radiohead. Amfiteatr stanowi przestrzeń dla wydarzeń kulturalnych i plenerowych.
W 2008 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej uznał Park Cytadela, jako część historycznego zespołu miasta Poznania, za pomnik historii.
Informacje praktyczne
- Adres: aleja Armii Poznań, 61-001 Poznań — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48618608500
- Strona internetowa: poznan.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (24 018 opinii)
